Konkurencyjności w oświacie sprzyjają dwa rozwiązania: autonomia finansowa szkół i mechanizm finansowania powiązany z liczbą uczniów uczęszczających do szkoły. Obydwa wpływają na rolę dyrektorów szkół, którzy w znacznym stopniu mogą stać się menadżerami placówek edukacyjnych.

W literaturze z zakresu ekonomii można znaleźć opis wielu modeli bonów. Ich wspólnym celem jest: zwiększenie konkurencyjności na rynku edukacyjnym, kwestionowanie roli państwa i skuteczności publicznej administracji w finansowaniu edukacji.

Bony edukacyjne są bardzo dobrym instrumentem wspierającym udział w różnych formach kształcenia dzieci z rodzin uboższych. Możliwe są na przykład radykalniejsze formy bonów dla dzieci z rodzin ubogich (eksperyment realizowany w Porto Rico w latach 1991-1993, czy program bonów w Milwankee stan Wisconsin, USA realizowany od 1990 roku. do dnia dzisiejszego, wspierający możliwości korzystania uczniów z rodzin o niskich dochodach ze szkół prywatnych).

Często spotykamy się z pojęciem modelu kompensacyjnego zwanego także bonem pozytywnego zróżnicowania. Ten rodzaj bonów dotyczyłby uczniów znajdujących się w złej sytuacji socjalnej lub uczniów wymagających większej opieki pedagogicznej czy wychowawczej. Uczniowie ci otrzymywaliby bony o większej wartości. Najprawdopodobniej pojawiłyby się wtedy na rynku szkoły zainteresowane przyjmowaniem dysponentów takiego rodzaju bonu – szkoły wyspecjalizowane, ze szczególnym zapleczem przygotowanych pedagogów.