W Stoszowicach i w Krakowie
W różnych częściach kraju lokalne władze próbują zmieniać zasady funkcjonowania zarządzanych przez siebie szkół. Pojawiają się działania prowadzące do przekazywania szkół stowarzyszeniom obywatelskim, fundacjom samorządowym czy też osobom fizycznym. Zmieniane są zasady ich finansowania poprzez wprowadzanie bonów lub quasi bonów edukacyjnych. M.in. od 1.09. 2005 r. tzw. bon organizacyjny wprowadza do swoich szkół samorząd miasta Tarnowa. Szkoły przekazywane przez samorząd innym podmiotom funkcjonują bez sztywnych, wynikających z Karty Nauczyciela ograniczeń, natomiast rozwiązania typu „pieniądz idzie za uczniem” stymulują powstawanie rynku edukacyjnego, na którym szkoły konkurują o uczniów jakością swojej oferty edukacyjnej. Najbardziej radykalnie postanowił zmienić formułę funkcjonowania swojej oświaty samorząd dolnośląskiej gminy Stoszowice. W gminie powstała fundacja samorządowa, która miała przejąć prowadzenie wszystkich szkół od samorządu. Inicjatorem tych działań był wójt gminy Patryk Wild. Zasady funkcjonowania szkół w nowej formule uwolnione byłyby od ograniczeń wynikających z Karty Nauczyciela co umożliwia m.in. wprowadzenie rzeczywiście motywacyjnego systemu wynagrodzeń dla nauczycieli i dyrektorów. W takim systemie najlepsi i dobrzy nauczyciele uzyskują wreszcie dobre wynagrodzenia, a słabi tracą pracę. Przygotowany przez stoszowickich samorządowców projekt dawał realną nadzieję na poprawę szans edukacyjnych najmłodszych mieszkańców gminy i poprawę jakości pracy szkół. Niestety na razie jego realizacja została zablokowana przez oświatowych urzędników; aktualnie trwa postępowanie przed sądem administracyjnym do którego sprawę skierował wójt Stoszowic.