USA, gdzie można założyć nową szkołę publiczną, jeżeli istniejące nie spełniają oczekiwań rodziców. Niezależnie od tego trzeba stwierdzić, że nowozelandzka oświata skutecznie pokonała przeszkody na drodze do rynku edukacyjnego. Z całą pewnością jej system szkolny można określić mianem systemu szkół obywateli, a nie biurokratów. Jak stwierdził w lutym 1998 r. jeden z twórców nowozelandzkiej reformy Lyall Perris w opracowaniu „Implementing Education Reforms in New Zealand” przykład jego kraju pokazuje, że rzeczywista zmiana jest możliwa.

Wielka Brytania

W ramach reform, przeprowadzanych na Wyspach w trakcie dekady Margaret Thatcher nie zapomniano o edukacji (najbardziej wyraziste zmiany nastąpiły w edukacji angielskiej i walijskiej). Torysi dążyli do wytworzenia mechanizmu konkurencyjności między szkołami oraz do zwiększenia wpływu rodziców na ich funkcjonowanie, chcieli oni także ograniczyć kompetencje lokalnej administracji oświatowej (LEAs – Local Education Authorities), zwiększając autonomię szkół. Właśnie LEAs traktowane były przez nich jako struktury odpowiedzialne za biurokratyczne więzy ograniczające możliwości autonomicznego działania szkół. Bardzo ważną rolę przypisali oni działaniom związanym z budowaniem ogólnokrajowych edukacyjnych standardów (m.in. wprowadzono centralne programy nauczania), które miały spełniać szkoły oraz z przekazywaniem rodzicom informacji o efektach pracy szkół (wprowadzono ogólnokrajowe testy umiejętności uczniowskich oraz pełną dostępność uzyskiwanych przez szkoły wyników). Owa informacja miała mieć kluczowe znaczenie dla podejmowanych przez rodziców decyzji o wyborze szkoły (rejonizacja szkół zniesiona została w 1981 r.). Dla badania jakości pracy szkół i przygotowywania materiałów informacyjnych o nich utworzono niezależne od władz oświatowych Biuro ds. Standardów w Edukacji OFSTED (The Office of Standards in Education). Zwieńczeniem działań angielskich reformatorów był Education Reform Act (ustawa o reformie edukacji) z 1988 r. Bardzo dobrze ilustruje filozofię przeprowadzanych przez konserwatystów reform pomysł szkół GM. Otóż miały to być placówki finansowane poprzez granty (ich wielkość uzależniona była od liczby uczniów szkoły), kierowane do szkół bezpośrednio przez ministerstwo edukacji (zostały one wyłączone spod władzy LEAs). Przekształcenie formuły szkoły w szkołę GM następowało w wyniku decyzji podejmowanej przez lokalne szkolne środowisko. W skład zarządu każdej szkoły GM mieli wchodzić rodzice, nauczyciele, z urzędu dyrektor szkoły oraz osoby reprezentujące założycieli szkoły. Konstrukcja zarządu szkoły GM sprawiała, że dominowali w nim obywatele. W ten sposób torysi zamierzali złamać dominującą wcześniej w oświatowym świecie pozycję nauczycieli, związków zawodowych oraz urzędników. W latach 1989 – 1997 powstało w Anglii i Walii ponad 1100